Thái Bình Dương nổi sóng cồn

Published on February 16, 2013   ·   No Comments

 

Tháng 3/1990, tạp chí Time chạy bài viết nhan đề “Sóng gợn mặt hồ Mỹ”. Đó không phải là những cơn sóng nhỏ trong hồ nước ngay mạn phía bắc Fort Lewis, Washington. Bài báo muốn nói đến Thái Bình Dương – “hồ nước” lớn nhất hành tinh, nơi ở của hơn một nửa nhân loại và ba nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Tờ Time không sáng tạo ra cách nói “hồ Mỹ” – mà là tướng Douglas MacArthur, tư lệnh Thái Bình Dương Hoa Kỳ trong Thế chiến thứ hai – nhưng cách nói đơn giản ấy lại cũng chính là sự phản ánh hơn 100 năm chính sách của Mỹ đối với khu vực rộng lớn này.

Khu vực châu Á – Thái Bình Dương từng là nơi chứng kiến ít nhất 5 cuộc xung đột của Mỹ qua nhiều năm tháng – Chiến tranh Tây Ban Nha – Mỹ, Chiến tranh Philippine – Mỹ, Đại chiến thế giới thứ hai, Chiến tranh Triều Tiên, Chiến tranh Việt Nam – và đang tâm điểm trong kế hoạch “xoay trục chiến lược” của chính quyền Obama. Lòng chảo Thái Bình Dương vẫn là nơi có các đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ, và Washington hiện đang triển khai 320.000 nhân viên quân sự trong khu vực, bao gồm 60% là hải quân. Cờ Mỹ tung bay tại các căn cứ ở Nhật Bản, Philippine, Hàn Quốc, Malaysia, Thái Lan, Đảo Marshall, Guam và đảo Wake.

Vào thời điểm hiện nay, đây là một trong những khu vực khó lường nhất trên thế giới – và, lần đầu tiên kể từ sau khi Liên Xô sụp đổ, hai cường quốc hạt nhân lớn đang va chạm với nhau. Cũng bất ổn như Trung Đông, một trong những vùng đất nguy hiểm nhất hành tinh, các đảo nhỏ rải rác trên biển Hoa Đông, nơi Trung Quốc, Nhật Bản, và Mỹ đang trong một cuộc đối đầu căng thẳng có cảm giác như giữa cuộc chiến tranh lạnh.

Thế nhưng căng thẳng Senkaku/Điếu Ngư không phải là thách thức ngoại giao duy nhất ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương, mỗi thách thức khác đều có đặc điểm và lịch sử của riêng nó. Nhật Bản và Hàn Quốc đang bế tắc trong tranh chấp đảo Takeshima/Dokdo, Moscow và Tokyo đối đầu tại đảo Kurile. Chưa hết, Bắc Kinh đang cố tìm cách phô trương sức mạnh trên Biển Đông, CHDCND Triều Tiên vừa phóng thành công tên lửa đạn đạo tầm xa (và thầm chí có khả năng đang cân nhắc thử hạt nhân), còn Washington thì đang tập hợp thêm đồng minh để đối phó với Trung Quốc, đôi khi bỏ qua cả những vấn đề mà trước nay Mỹ luôn coi là vi phạm nhân quyền nghiêm trọng.
Ảnh minh họa

Washington đang dấn sâu vào cuộc khủng hoảng nguy hiểm tại chuỗi đảo mà Trung Quốc gọi là Điếu Ngư còn Nhật Bản gọi là Senkaku. Trong những năm 1870, bằng vũ lực, quần đảo Ryukyu đã được nhập vào lãnh thổ Nhật Bản với tên gọi mới là Okinawa và không còn phụ thuộc chư hầu vào Trung Quốc. Chính phủ Trung Quốc cũng không phản đối gì về điều này, và có thể đó là lý do để Nhật Bản cho rằng Trung Quốc không còn coi Điếu Ngư là lãnh thổ của mình.

Tuy nhiên, không phải điều này, mà chính cuộc chiến tranh Trung-Nhật nổ ra vào năm 1894 đã đóng vai trò quyết định cho số phận của các hòn đảo. Chiến tranh kết thúc vào năm 1895 với sự thất bại của Trung Quốc. Theo Hiệp ước Shimonoseki, Trung Quốc phải chuyển giao cho Nhật Bản Đài Loan cùng các đảo lân cận, Bành Hồ và bán đảo Liêu Đông. Và mặc dù quần đảo Điếu Ngư không được đề cập đến trong văn bản hiệp ước, tháng 3/1896, quần đảo này đã được đưa vào lãnh thổ của Nhật Bản dưới tên gọi Senkaku và người đầu tiên đến định cư lập nghiệp là công dân Nhật Koga Tatsushiro (một tài liệu còn lại là hồ sơ khai thuế bất động sản năm 1932). Ông mở một cơ sở chế biến cá ngừ và sau này người con của ông, Koga Zenji, tiếp tục công việc nhưng tới 1940 phải ngừng vì tình trạng chiến tranh.

Sau Thế chiến II, Okinawa và các hải đảo lân cận bao gồm Senkaku đặt dưới quyền giám hộ của Mỹ. Nhiều tàu thuyền đánh cá thỉnh thoảng ghé vào đảo nhưng vẫn không có người nào ở lại đây. Năm 1972, Mỹ trao trả Okinawa và Senkaku lại cho Nhật Bản, Trung Quốc cũng như Ðài Loan không có phản ứng chính thức gì.

Mọi thứ thay đổi khi Nhật Bản – trước áp lực của phe dân tộc chủ nghĩa cánh hữu – quyết định mua lại các đảo này vào mùa hè năm ngoái và làm thay đổi nguyên trạng. Và với hiệp ước phòng thủ chung giữa Mỹ và Nhật Bản, trong đó bao gồm quần đảo Senkaku, cuộc đối đầu khu vực giữa hai người khổng lồ châu Á đang trở thành cuộng đụng độ tiềm tàng giữa các cường quốc hạt nhân.

Trung Quốc coi các đảo này là một phần trong chiến lược phòng thủ, một quan điểm có thể hiểu được nếu xét đến lịch sử nước này. Trung Quốc từng là nạn nhân của sự xâm lược và bóc lột của các đế quốc thực dân, trong đó có Nhật Bản, từ Chiến tranh Thuốc phiện đầu tiên năm 1839. Bắc Kinh tin rằng Washington đang bao vây mình bằng những đồng minh có khả năng thù địch với Trung Quốc và tranh chấp Senkaku/Điếu Ngư nằm trong chiến lược kiềm chế Trung Quốc của Mỹ. Nhưng vấn đề hiện nay cũng có nguyên nhân một phần từ lý do kinh tế. Trung Quốc toan tính khai thác các mỏ dầu khí cũng như các ngư trường dồi dào hải sản tại Hoa Đông.

Vai trò của Mỹ đã gia tăng sức mạnh cho con sóng dân tộc chủ nghĩa ập vào Nhật Bản, và cả Trung Quốc theo những cách khác nhau. Tokyo đang xem xét đưa Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản ra đảo Yonaguni hay nhóm đảo Ryukyu. Điều đó có nghĩa là, quân đội Nhật Bản sẽ đồn trú ngay tại trung tâm tuyến phòng thủ trên biển thứ nhất của Trung Quốc.

Thủ tướng Nhật Bản mới đắc cử Shinzo Abe đặc biệt gay gắt đối với tranh chấp này, công khai bàn luận khả năng sửa đổi hiến pháp hòa bình và phát triển vũ khí hạt nhân. Ông thuộc nhóm những người dân tộc chủ nghĩa mang nặng tư duy quân sự. Ông nội Nobusuke Kishi của ông là thành viên nội các Nhật Bản những năm chiến tranh. Trong một bài phỏng vấn với tờ Financial Times, được hỏi về “khả năng hai cường quốc châu Á bước vào một cuộc chiến”, ông Abe chỉ “mỉm cười và quay đi”.

Trong khi đó, các tranh chấp trên Biển Đông hoàn toàn khác với trên biển Hoa Đông, mặc dù vẫn cùng có một số bên tham gia. Bắc Kinh đòi chủ quyền đối với phần lớn vùng biển này – bao gồm quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa, bãi cạn Scarborough, và nhiều nhiều đảo san hô cũng như vùng nước nông thuộc chủ quyền của Việt Nam, Malaysia, Brunei, hoặc Philippine. Các tranh chấp đang đe dọa tới những ngư trường, mỏ dầu khí nhiều tiềm năng, cũng như tuyến thông thương hàng hải quan trọng của thế giới.

Trung Quốc cố tỏ ra “cao tay” trong tranh chấp này, nhất định không chịu đàm phán với Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và thay vào đó chỉ chấp nhận đàm phán tay đôi.

Những khúc mắc này buộc Mỹ phải can thiệp vào tới tư cách trung gian hòa giải. Bắc Kinh đã phản ứng lại bằng cách tăng cường hoạt động tuần tra trên Biển Đông, và thậm chí phá hoại hoạt động thăm dò dầu khí liên doanh giữa Ấn Độ và Việt Nam gần quần đảo Hoàng Sa. New Delhi – vốn đang có căng thẳng với Trung Quốc tại biên giới phía bắc – cảnh báo sẽ cử tàu chiến đến Biển Đông.

Washington đang tiến hành điều chuyển lực lượng hải quân về Thái Bình dương và trong quá trình đưa 2.500 lính thủy đánh bộ đến đồn trú tại phía bắc Australia, bên cạnh tăng cường sức mạnh không quân tại khu vực, bao gồm các máy bay ném bom B-1, B-52, máy bay tàng hình F-22. Đầu tháng 11, 47.000 lính Mỹ và Nhật Bản đã tiến hành các cuộc tập trận chung. Washington cũng đang đàm phán lại Hiệp ước tương hỗ với Nhật Bản, trong đó sẽ bao gồm việc triển khai hệ thống chống tên lửa đạn đạo (ABM).

Việc chính quyền Obama sẽ ứng phó ra sao với các vấn đề này trong 4 năm tới sẽ là một phần trong quá trình dài quyết định đại dương này có xứng đáng với cái tên Thái Bình Dương của nó, hay một lần nữa sẽ lại trở thành một tấn bi kịch. Cho tới nay, lịch sử vẫn đang khiến người ta không khỏi cảm thấy ái ngại.

Theo vietnamnnet

Comments

comments

Thông báo về các websites, groups, blogs GIẢ MẠO VangAnh và TTXVA

Các tình yêu ủng hộ VangAnh và TTXVA thật, tẩy chay và chống giả mạo nhé, thx!

Comments (0)




Tìm Tin Tức
diemtin

Điểm tin Thứ Năm 24/4/2014

Bản tin hàng ngày được đăng vào lúc 8h sáng Những tin tức nổi bật sẽ được post trực ...
Tin Nổi Bật Trong ngày
Find us on Facebook
nhansinh

Dự án quốc kỳ Việt Nam thế kỷ XXI

TTXVA.ORG Kể từ ngày 8 tháng 12 năm 2013, BBT TTXVA đã thiết lập kênh chia sẻ những ...
caubenhatban

Phát ngôn của quan chức Việt và bức thư tâm tình của cậu bé Úc

TTXVA.net Chắc hẳn chúng ta vẫn còn nhớ trận động đất kinh hoàng tại Fukushima Nhật Bản, tháng ...
students

Thế hệ Quả Dâu Tây của Đài Loan

TTXVA.net Trên Foreign Policy có bài viết: Taiwan's Squishy Youth Get Fierce (Những đứa trẻ "mong manh" của ...
Screenshot from 2014-04-03 15:29:32

Thư của Người Trong Cuộc‏

TTXVA.net   Kính chào BBT Thông tấn xã Vàng Anh Được biết trang web của TTX Vàng Anh rất có ...
太陽花學運

Cách mạng Hoa Hướng Dương : Toàn cảnh

TTXVA.NET Làn sóng biểu tình của giới học sinh Đài Bắc bùng nổ ngày 18 tháng 3 năm ...
naked-sushi2

Naked Sushi

                                                                                                                                               
BAUKIEN-BAOCHI

VIDEO Bầu kiên kêu oan đề nghị triệu tập nhân chứng quan trọng

    14h05': Hội đồng xét xử bước vào phòng xử án bắt đầu phiên xét xử buổi chiều. ...
NINHTHUAN-BIEUTINH-TITAN1

VIDEO NINH THUẬN BIỂU TÌNH KINH ĐỘNG TẤN CÔNG CẢNH SÁT CƠ ĐỘNG

TTXVA.NET       Trong vòng vài ngày qua nhiều video clip được người dân Ninh Thuận tự quay phim và ...
BIEUTINH-NINHTHUAN5

VIDEO NINH THUẬN BIỂU TÌNH TẠI UBND PHẢN ĐỐI BẮT DÂN

    Người dân phản ánh nguyên nhân biểu tình    
Tin Nổi Bật Trong Tuần
DUONGSAT-GOLF

Tàu lửa chạy trong đường ray độc quyền

  “Trong báo cáo cuối năm có 97,5% số cán bộ, công chức ngành hoàn thành xuất sắc ...
PHAPLUAT-GIAOTHONG

Đinh tặc và chính sách ” rải đinh”

  Nhớ hồi năm 1990, chú em họ từ quê ra Hà Nội chơi. Mua được “Dream II” ...
CANBO-CONGCHUC

Trả công chức về cho… mẹ dạy

  Giờ thì các ông bà dân đen khỏi phải thắc mắc, khỏi phải thấy phận mình bé ...
dichsoi

Trẻ chết vì sởi, bình thường hay bất bình thường?

Những đứa trẻ bị bệnh sởi chỉ biết khóc cho đến lúc lịm đi rồi chết, không ...